Árbæjarsafn

Í stássstofunni  hefur  Helgi Grétar málarameistari og kennari oðrað fallega á brjóstþilið, Einnig hægt að sjá marmoreringu og margt fleira fróðlegt og skemmtilegt.

Á myndinni er N.S. Berethelsen ásamt nemendum sínum Ludviki Einarssyni málarameistara, Ástu Árnadóttur og Ragnheiði Bertelssen. Myndin er tekin árið 1906.

Berethelsen var danskur og kom til landsins árið 1878. Hann var fyrsti lærði málarameistarinn sem starfaði á Íslandi. Í kjölfar komu hans sigldu fleiri danskir málarameistarar til landsins. 

Ásta Árnadóttir var fædd 1883. Hún var fyrsta konan sem lauk iðnnámi á Íslandi. Ásta tók sveinspróf í málaraiðn í Danmörku árið 1907. Hún er fyrsta konan sem vitað er að hafi lokið sveinsprófi í málaraiðn. 1910 tók hún meistarapróf í Þýskalandi og er fyrsti Íslendingurinn sem lauk meistaraprófi í iðngrein.


#### Í aldanna rás

Litarefni hafa verið notuð á byggingar hér á landi um aldir. Líklegt þykir að þau hafi einkum verið notuð til að skreyta innanstokksmuni og þá helst í kirkjum. Lítið var um að hús væru máluð en þó er vitað um höfðingja sem létu mála þiljaðar stofur. Einnig er þekkt að kirkjur og stafnþil bæja hafi verið máluð. Trúlega hefur lýsi oftast verið uppistaðan í þeirri málningu og stundum var litarefni úr náttúrunni blandað saman við, t.d. leir.

#### Kölkuð steinhús

Hlöðnu steinhúsin sem dönsk yfirvöld létu reisa á átjándu öld voru flest kölkuð, bæði að innan og utan. Múrarar sáu um að kalkmála. Þökin voru tjörguð en annað tréverk málað með línolíumálningu. Steinbæirnir sem byggðir voru í Reykjavík voru málaðir með sama hætti og timburhúsin.

#### Tjörguð hús

Elstu timburhúsin voru yfirleitt tjörguð eða bikuð að utan. Á vel hirtum húsum voru þökin tjörguð annað hvert ár en veggir þriðja hvert. Þegar farið var að mála hús að utan var algengt að mála þau bara að hluta til, einkum þær hliðar sem snéru að götu. Gluggar, hurðir og stundum vindskeið voru máluð með línolíumálningu.
(sjá Dillonshús hér á safninu)

Farfi og fegurð │Saga húsamálunar

Á sýningunni er hægt að fræðast um kalk og tjöru, línolíumálningu og límfara. Hvar þessi efni voru notuð og hvenær?

Farfi og fegurð │Saga húsa­mál­unar

Á sýningunni er hægt að fræðast um kalk og tjöru, línolíumálningu og límfara. Hvar þessi efni voru notuð og hvenær?

Farfi og fegurð │Saga húsamálunar