Af sýningunni "Togarar í hundrað ár".

Sjóminjasafn

Með sýningunni er ætlunin að gefa innsýn í sögu togaraútgerðarinnar, sem hefur verið sérlega viðburðarík. Einstakar deildir sýningarinnar fjalla um afmörkuð efni og er leitast við að raða þeim í tímaröð.

Koma togaranna og vélvæðing bátaflotans voru iðnbylting Íslendinga sem breytti frumstæðu landbúnaðarsamfélagi í tæknivætt nútímasamfélag. En togaraútgerð var ekki tímabundið fyrirbrigði, hún hefur verið rekin samfellt frá upphafi og ekkert útlit er fyrir að lát verði þar á. 

Hundrað ára sögu togaranna, 1905-2005,  má í megindráttum skipta í þrjú tímabil. 

Fyrsta tímabilið, 1905 til 1945, einskorðaðist nær alveg við Reykjavík og Hafnarfjörð. Hlutur Reykjavíkur var að jafnaði 70-90% og höfðu þá allt að 20% bæjarbúa framfæri sitt af togaraútgerð. Reykjavík var togarabær. 

Annað tímabilið, 1945-1970, var tími nýsköpunar og þeirrar uppbyggingar sem fylgdi í kjölfar hennar. Þá breiddist togaraútgerðin út um landið og bæjarfélög hófu umsvifamikla útgerð. Bæjarútgerðunum var ekki síst ætlað að skapa atvinnu. Hlutur Reykjavíkur varð minni en áður en þó voru gerðir út allmargir togarar þaðan.

Þriðja tímabilið, 1971-2005, er tími skuttogaranna. Fyrstu togararnir af þeirri gerð voru með samskonar vinnslubúnað og eldri togarar. Frystitogar komu fyrst 1982 og enn síðar fjölveiðiskip. Þrjú fyrirtæki stunda nú togaraútgerð frá Reykjavík, HB Grandi, Ögurvík og Pétur Stefánsson. Auk þess starfa hér útgerðarfyrirtæki sem reka 

Togarar í hundrað ár

Sýningin er fyrsta sýning safnsins og er sett upp í tilefni þess að í ár eru 100 ár liðin frá því að Íslendingar eignuðust og hófu útgerð togara.